طراحی، اجرا و ارزیابی آموزشی سنتز مکانوشیمیایی بدون حلال کمپلکس‌های فلزات واسطه در آزمایشگاه شیمی معدنی با رویکرد شیمی سبز
کد مقاله : 1114-CHEMCONF8
نویسندگان
امیرحسین چشمه خاور *
چکیده مقاله
هدف از پژوهش حاضر، طراحی، پیاده‌سازی و ارزیابیِ یک پروتکل آزمایشگاهیِ جایگزین بر مبنای شیمی سبز و مکانوشیمی برای سنتز حالت جامدِ کمپلکس‌های فلزات واسطه در دروس آزمایشگاه شیمی معدنی II است. آزمایشگاه‌های آموزشی سنتی غالباً به دلیل وابستگی شدید به حلال‌های آلی فرار و تولید پسماندهای سمی، با چالش‌های جدی ایمنی و زیست‌محیطی مواجه هستند. در این مطالعه، برای حل این چالش و بهبود یادگیری مفهومی فراگیران، سنتز کمپلکس‌های فلزی از طریق ساییدن مکانیکی ساده (بدون نیاز به حلال و تجهیزات رفلاکس) در یک گروه کلاسی شامل ۱۲ دانشجوی کارشناسی اجرا شد. برای سنجش اثربخشی این مداخله، از یک طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمونِ تک‌گروهی استفاده گردید و داده‌های کمی با آزمون تی زوجی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که این روش ضمن کاهش شاخص عامل پسماند و حذف کامل پسماندهای مایع خطرناک، فرآیند سنتز را در زمان کوتاه و با بازدهی مطلوب میسر می‌سازد. همچنین، تحلیل داده‌های آموزشی حاکی از افزایش معنادار میانگین نمرات دانشجویان از 46/1 به 94/2 پس از مداخله بود (t(11) = 5.17، p < 0.001). بازخوردهای نگرش‌سنجی نیز رضایت بالای فراگیران را از ایمنی محیط کار و درک ملموس‌تر مفاهیم پایداری تایید کرد.
کلیدواژه ها
شیمی سبز، مکانوشیمی، سنتز حالت جامد، آزمایشگاه شیمی معدنی، آموزش شیمی، عامل پسماند
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر