بازنمایی مفاهیم و مسائل زیست‌‌محیطی در مباحث شیمی کتاب علوم تجربی پایۀ نهم
کد مقاله : 1103-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
فاطمه پورفیض1، غزاله بیگ زاده2، زهرا صفایی مقدم3، فاضل قهرمانی فرد *3
1دانشجوی کارشناسی آموزش علوم، دانشگاه فرهنگیان تبریز، ایران
2دانشجوی کارشناسی آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان تبریز، ایران
3گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی باز‌نمایی مفاهیم و مسائل زیست‌محیطی در مباحث شیمی کتاب علوم تجربی پایه نهم انجام شد. تمرکز پژوهش بر شناسایی موضوعات زیست‌محیطی و بررسی نحوه بازنمایی آن‌ها از منظر مؤلفه‌های دانش، نگرش و مهارت و نیز سطوح بیان مسئله، پیامد و راهکار بود. این پژوهش با رویکرد تحلیل محتوای توصیفی انجام شد. دامنه بررسی به مباحث شیمی سه فصل نخست کتاب محدود بود. داده‌ها با استفاده از چک‌لیست تحلیل محتوا گردآوری و واحد‌های مرتبط با مسائل زیست‌محیطی بر اساس مقوله‌های تعیین‌شده کدگذاری شدند. سپس فراوانی و درصد واحد‌های شناسایی‌شده در هر مقوله محاسبه شد. در مجموع، 13 واحد محتوایی مرتبط با مسائل زیست‌محیطی شناسایی شد. از نظر مؤلفه‌های اصلی، نگرش با ۷ واحد (۵۳٫۸ درصد) بیشترین فراوانی را داشت؛ درحالی‌که سهم دانش ۴ واحد (۳۰٫۸ درصد) و مهارت ۲ واحد (۱۵٫۴ درصد) بود. از منظر سطوح بازنمایی، بیان مسئله در ۸ واحد (۶۱٫۵ درصد)، پیامدها در ۷ واحد (۵۳٫۸ درصد) و راهکارها در ۶ واحد (۴۶٫۲ درصد) حضور داشتند. موضوعاتی مانند پسماندهای پلاستیکی، تغییرات اقلیمی، مصرف منابع و چرخه‌های طبیعی از جمله محورهای شناسایی‌شده بودند. یافته‌ها نشان می‌دهند که مباحث شیمی بررسی‌شده ظرفیت پیوند دادن مفاهیم علمی با مسائل واقعی محیط‌زیست را دارند؛ بااین‌حال، فراوانی موضوعات به‌تنهایی بیانگر عمق تبیین علمی یا کفایت فرصت‌های یادگیری نیست. تقویت ارتباط میان مفاهیم شیمی، تبیین علّی مسائل زیست‌محیطی و فعالیت‌های مبتنی بر تحلیل و ارزیابی راهکارها می‌تواند به غنی‌تر شدن آموزش زیست‌محیطی در درس شیمی کمک کند.
کلیدواژه ها
آموزش شیمی، تحلیل محتوا، کتاب علوم تجربی پایه نهم، مسائل زیست‌محیطی، دانش، نگرش و مهارت.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر