آموزش شیمی با هوش مصنوعی؛ فرصت‌ها و چالش‌های فراروی معلمان و دانشجومعلمان
کد مقاله : 1078-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
حمیده حقیقت *1، هستی قپانوری2
1استادیار گروه آموزش شیمی دانشگاه فرهنگیان
2دانشجوی کارشناسی گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تبریز
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، بررسی فرصت‌ها و چالش‌های به‌کارگیری هوش مصنوعی در آموزش شیمی، شناسایی ظرفیت‌های پداگوژیکی آن، بررسی مفاهیم مستعد بهره‌گیری از این فناوری در کتاب‌های درسی و تحلیل دیدگاه معلمان و دانشجومعلمان بود. پژوهش با رویکردی چندبخشی انجام شد. در بخش نخست، فراترکیب مطالعات با استفاده از الگوی هفت‌گام سندلوسکی و باروسو انجام گرفت و کدهای استخراج‌شده در قالب مقوله‌های اصلی سازمان‌دهی شدند. در بخش دوم، محتوای کتاب‌های شیمی از نظر مفاهیم انتزاعی، میکروسکوپی و پویایی و قابلیت استفاده از هوش مصنوعی تحلیل شد. بخش سوم، دیدگاه ۵۷ نفر شامل ۳۲ معلم شاغل و ۲۵ دانشجومعلم با استفاده از داده‌های پرسشنامه بررسی شد. یافته‌های فراترکیب سه مقوله الف) ظرفیت‌های یاددهی، ب) چالش‌های پداگوژیکی و ج) الزامات شایستگی را نشان داد. بصری‌سازی، شبیه‌سازی مولکولی، مدل‌سازی سه‌بعدی و شخصی‌سازی از مهم‌ترین ظرفیت‌ها و خطای محاسباتی، توهم اطلاعاتی، تقلب و ضرورت بازنگری در ارزشیابی از مهم‌ترین چالش‌ها بودند. تحلیل کتاب‌های درسی نیز مفاهیمی مانند ساختار اتم، پیوندهای شیمیایی، سینتیک، شیمی آلی، تعادل و الکتروشیمی را به‌عنوان زمینه‌های مستعد استفاده از مدل‌سازی و شبیه‌سازی مشخص کرد. در پیمایش، ۸۸ درصد معلمان و ۹۶ درصد دانشجومعلمان با ظرفیت بصری‌سازی موافق بودند؛ همچنین نگرانی از خطای علمی در میان معلمان ۸۱ درصد و در میان دانشجومعلمان ۵۲ درصد بود. برآیند یافته‌ها به تدوین مدلی مفهومی انجامید که در آن هوش مصنوعی به‌عنوان عامل واسط تحت هدایت معلم و تعامل دانش‌آموز قرار می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد استفاده اثربخش از هوش مصنوعی در آموزش شیمی مستلزم سواد هوش مصنوعی، اعتبارسنجی خروجی‌ها، نظارت انسانی و بازطراحی ارزشیابی است.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی در آموزش، آموزش شیمی، فراترکیب، سواد هوش مصنوعی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر