بازتاب مولفه‌های تفکر دوبونو در محتوای شیمی کتاب‌های علوم تجربی دوره دوم ابتدایی
کد مقاله : 1072-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
امیر حسین توانگر1، سعیده زاهدی *2
1دانشجوی گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889- تهران ، ایران
2گروه آموزش شیمی- دانشکده علوم پایه -دانشگاه فرهنگیان- شیراز
چکیده مقاله
آموزش علوم‌تجربی در دوره ابتدایی زمانی اثربخش است که علاوه بر انتقال مفاهیم، به پرورش مهارت‌های تفکر نیز بپردازد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای مؤلفه‌های تفکر ادوارد دو‌بونو در محتوای شیمی کتاب‌های علوم تجربی دوره دوم ابتدایی بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، بصورت توصیفی از نوع تحلیل محتوا انجام شد. جامعه آماری شامل بخش‌های مرتبط با مفاهیم شیمی در کتاب‌های علوم تجربی پایه‌های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی چاپ ۱۴۰۴ بود که به‌صورت تمام‌شماری بررسی گردید. ابزار گردآوری داده‌ها، چک‌لیست محقق‌ساخته بر اساس مؤلفه‌های شش کلاه تفکر دو‌بونو بود و داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی (فراوانی و درصد فراوانی) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که در مجموع ۱۲۶ مرتبه به مؤلفه‌های شش‌گانه تفکر دو‌بونو توجه شده است. بیشترین میزان توجه مربوط به کلاه قرمز (۴۰ مورد) و پس از آن کلاه سفید (۳۰ مورد) و کلاه آبی (۲۲ مورد) بود؛ در حالی که کلاه سیاه (۱۰ مورد) و کلاه زرد (۱۱ مورد) کمترین فراوانی را به خود اختصاص دادند. همچنین پایه ششم با ۵۲ مورد، بیشترین میزان توجه را نشان داد. نتایج نشان‌دهنده ظرفیت مناسب محتوای شیمی برای پرورش تفکر است، اما عدم توازن آشکار میان مؤلفه‌ها به‌ویژه در حوزه‌های خلاقیت و ارزیابی، ضرورت بازنگری در طراحی فعالیت‌های شیمی با اولویت‌دهی به کلاه‌های سبز، سیاه و زرد را آشکار می‌سازد.
کلیدواژه ها
مولفه‌های‌تفکر دوبونو، تحلیل محتوا، مفاهیم شیمی، کتاب علوم تجربی، دوره دوم ‌ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر