بازسازی مفهومی آزمایش تامسون با استفاده از شبیه‌سازی تعاملی جاوالب و دلالت‌های آموزشی آن در آموزش ساختار اتم
کد مقاله : 1049-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
نوید گل محمدی1، محمد قاسم نژند *2
1دانشگاه فرهنگیان
2عضو گروه آموزش فیزیک
چکیده مقاله
پرتوهای کاتدی از مهم‌ترین پدیده‌های تاریخ فیزیک نوین به شمار می‌روند که مطالعه آن‌ها زمینه‌ساز شناسایی تجربی الکترون، تعیین نسبت بار به جرم آن و تحول در شناخت ساختار اتم شد. پژوهش درباره این پرتوها، علاوه بر ایجاد تحول در فیزیک اتمی، نقش مهمی در شکل‌گیری مفاهیم بنیادی شیمی، از جمله ساختار الکترونی اتم‌ها و رفتار عناصر ایفا کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های فیزیکی پرتوهای کاتدی، تبیین روند تاریخی شناسایی الکترون و بازسازی مفهومی آزمایش جوزف جان تامسون با استفاده از شبیه‌سازی تعاملی جاوالب انجام شده است. این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و بر مطالعه کتابخانه‌ای و تحلیل کیفی نتایج حاصل از شبیه‌سازی استوار است. در بخش شبیه‌سازی، رفتار پرتوهای کاتدی در غیاب میدان خارجی و در حضور میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی با تغییر جهت و شرایط اعمال آن‌ها بررسی شد. تحلیل نتایج بر اساس معیارهایی نظیر مستقیم بودن مسیر پرتو در نبود میدان، جهت انحراف در اثر میدان الکتریکی، تغییر مسیر در اثر میدان مغناطیسی و سازگاری رفتار مشاهده‌شده با اصول نیروی لورنتس و روابط حاکم بر حرکت ذرات باردار صورت گرفت. یافته‌ها نشان دادند که رفتار شبیه‌سازی‌شده پرتوهای کاتدی با مبانی نظری حرکت ذرات باردار و توصیف فیزیکی آزمایش تامسون سازگاری کیفی دارد. همچنین، قابلیت مشاهده و تغییر شرایط میدان‌های خارجی در محیط تعاملی جاوالب، ظرفیت مناسبی برای تبیین بصری مفاهیم انتزاعی مرتبط با بار الکتریکی، میدان، نیروی وارد بر الکترون و ساختار اتم فراهم می‌کند.
کلیدواژه ها
پرتوهای کاتدی، الکترون، نسبت بار به جرم، آزمایش تامسون، جاوا-لب، شبیه‌سازی آموزشی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر