آموزش مفاهیم شیمی و مهندسی شیمی با کمک هوش مصنوعی: فرصت‌ها و محدودیت‌ها
کد مقاله : 1044-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
صادق لرستان *
گروه مهندسی پلیمر، دانشکده مهندسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
چکیده مقاله
هوش مصنوعی امکانات تازه‌ای برای آموزش مفاهیم شیمی و مهندسی شیمی از طریق توضیح تعاملی، تولید تمرین، بازخورد سریع و پیوند دادن روابط ریاضی با معنای علمی و فیزیکی فراهم می‌کند. بااین‌حال، دسترسی آسان به پاسخ تضمین‌کننده یادگیری عمیق نیست؛ زیرا خطاهای ظاهراً معتبر، ساده‌سازی بیش از حد و اتکای بی‌رویه به پاسخ‌های آماده می‌توانند اهداف آموزشی را تضعیف کنند. این مقاله با رویکردی مروری ـ تحلیلی، فرصت‌ها و محدودیت‌های هوش مصنوعی مولد را در آموزش مفاهیم پایه مهندسی شیمی بررسی می‌کند و قابلیت تعمیم اصول آموزشی حاصل از این بررسی را به آموزش شیمی در دوره متوسطه و تربیت معلم تحلیل می‌کند. منابع آموزشی، مطالعات تجربی و مقالات مروری مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی در آموزش شیمی و مهندسی شیمی به‌صورت هدفمند بررسی و بر اساس موضوعات مشترک، از جمله یادگیری مفهومی، حل مسئله، بازخورد، راستی‌آزمایی و نقش مدرس، تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد کیفیت پاسخ ابزار به پیچیدگی مسئله و دقت دستور ورودی وابسته است و یادگیرندگان برای ارزیابی اعتبار علمی خروجی‌ها به راهنمایی نیاز دارند. بر این اساس، چهار اصل درستی علمی، کیفیت توضیح مفهومی، شفافیت فرضیات و حفظ عاملیت یادگیرنده پیشنهاد می‌شود. همچنین، کاربردهایی مانند توضیح تعادل شیمیایی، تغییرات انرژی، سرعت واکنش، تفسیر نمودارها و طراحی پرسش‌های تشخیصی برای کلاس شیمی مطرح می‌شود. هوش مصنوعی زمانی می‌تواند آموزش را غنی کند که پشتیبان تفکر و گفت‌وگوی علمی باشد، نه جایگزین تلاش شناختی یادگیرنده یا قضاوت حرفه‌ای معلم.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، فرصت‌ها و تهدیدها، آموزش شیمی، آموزش مهندسی شیمی، یادگیری ماشین.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر