بازاندیشی در آموزش شیمی با رویکرد شیمی سبز: از یادگیری مفاهیم تا سواد محیط‌زیستی
کد مقاله : 1043-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
محسن شکاری *1، مصطفی خواجه زاده2
1دبیر آموزش و پرورش
2دبیر آموزش پرورش
چکیده مقاله
شیمی سبز رویکردی برای طراحی محصولات و فرایندهای شیمیایی با هدف کاهش یا حذف مصرف و تولید مواد خطرناک است. این مقاله مروری–تحلیلی می‌کوشد با استفاده از منابع پژوهشی موجود، مسیر تحول آموزش شیمی با رویکرد شیمی سبز را از یادگیری مفاهیم پایه تا پرورش سواد محیط‌زیستی بررسی کند. روش مطالعه، مرور نظام‌مند و تحلیلی منابع منتشرشده در حوزه آموزش شیمی سبز است که با استخراج مقوله‌هایی مانند اصول شیمی سبز، حوزه‌های شیمی، راهبردهای یاددهی–یادگیری، سطوح محیطی‌سازی، پیامدهای یادگیری و موانع اجرایی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد اصل پیشگیری از پسماند و اصل استفاده از مواد تجدیدپذیر پرکاربردترین اصول در آموزش شیمی سبز هستند. حوزه‌های شیمی تجزیه، شیمی آلی، شیمی عمومی و شیمی محیطی بیشترین ادغام را داشته‌اند. راهبردهای فعال مانند یادگیری پروژه‌محور، مسئله‌محور، کاوشگری، دست‌ورزی، زمینه‌محور و مبتنی بر مسائل علمی–اجتماعی در آموزش شیمی سبز غالب‌اند. بیشتر مداخلات در سطوح متوسط محیطی‌سازی قرار می‌گیرند و مدل‌های جامع کمتر اجرا شده‌اند. پیامدها شامل بهبود درک مفاهیم، انگیزه، نگرش محیط‌زیستی، تفکر انتقادی و سواد محیط‌زیستی است. کمبود منابع، آموزش معلمان، برنامه درسی متراکم و مقاومت نهادی از موانع اصلی‌اند. نتیجه آنکه تلفیق شیمی سبز در برنامه درسی، به‌ویژه به‌صورت زمینه‌محور و فعال، می‌تواند آموزش شیمی را از انتقال مفاهیم به سوی پرورش شهروند مسئول و دارای سواد محیط‌زیستی سوق دهد.
کلیدواژه ها
آموزش شیمی سبز، شیمی سبز، سواد محیط‌زیستی، توسعه پایدار، یادگیری فعال، برنامه درسی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر