پیوند نظریۀ مهبانگ و پیدایش عناصر با آموزش ماهیت علم در شیمی دوره متوسطه: یک چارچوب مفهومی
کد مقاله : 1034-CHEMCONF8 (R1)
نویسندگان
ستار صابری *، عبدالحکیم پنق
گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش ماهیت علم از ارکان اصلی سواد علمی است؛ بااین‌حال، در آموزش شیمی دورۀ متوسطه، مؤلفه‌های آن کمتر به‌صورت صریح و تأملی و در پیوند با محتوای برنامۀ درسی مورد توجه قرار می‌گیرند. هدف این پژوهش مفهومی، تدوین چارچوبی برای آموزش صریح و تأملی مؤلفه‌های محوری ماهیت علم در بستر نظریۀ مهبانگ و پیدایش عنصرها است. با بهره‌گیری از رویکرد ترکیب نظری و نگاشت تحلیلی، مؤلفه‌های اصلی ماهیت علم بر اساس معیارهای معرفت‌شناختی با مفاهیم و شواهد مطرح‌شده در فصل «کیهان، زادگاه الفبای هستی» تطبیق داده شدند. نتایج این تحلیل به ارائۀ چارچوبی سه‌بخشی، شامل «مؤلفه‌های ماهیت علم»، «مفاهیم علمی مرتبط» و «تفسیرهای آموزشی» انجامید. یافته‌ها نشان می‌دهند که مفاهیم مرتبط با پیدایش عنصرها، به‌واسطۀ اتکا به شواهد غیرمستقیم و نقش نظریه‌ها و مدل‌های علمی، بستری معنادار برای پرداختن به چگونگی شکل‌گیری، ارزیابی و بازنگری دانش علمی فراهم می‌کنند. این چارچوب می‌تواند به‌عنوان الگویی برای حمایت از معلمان شیمی در تلفیق هدفمند آموزش ماهیت علم با محتوای رسمی برنامۀ درسی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
ماهیت علم، مهبانگ، پیدایش عنصرها، آموزش صریح و تأملی، آموزش شیمی متوسطه، چارچوب مفهومی، NOS
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی