آموزش شیمی سبز در دوره متوسطه: مروری بر پیوند یادگیری شیمی، سواد زیست‌محیطی و پایداری
کد مقاله : 1013-CHEMCONF8 (R2)
نویسندگان
شبنم عباسی *
گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
چکیده مقاله
شیمی به‌عنوان علوم بنیادی، در شناخت ماده، تغییرات شیمیایی و مسائل سلامت، انرژی و محیط زیست نقش دارد؛ آموزش سنتی شیمی بر انتقال مفاهیم و آزمایش‌هایی متمرکز است که پیامدهای زیست‌محیطی آن‌ها کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. شیمی سبز با تأکید بر پیشگیری از پسماند، کاهش مواد خطرناک، بهره‌وری انرژی و فرایندهای ایمن‌تر، چارچوبی برای بازنگری در آموزش شیمی فراهم می‌کند. هدف پژوهش، بررسی شواهد درباره نقش آموزش شیمی سبز در یادگیری شیمی و سواد زیست‌محیطی دانش‌آموزان و شناسایی راهبردهای آموزشی و چالش‌های اجرای آن است. این مطالعه با رویکرد مروری-روایتی و بر اساس بررسی مطالعات درباره آموزش شیمی سبز انجام شد. سنتز مطالعات نشان داد که ادغام اصول شیمی سبز با فعالیت‌های کاوشگرانه، مسئله‌محور، اجتماعی-علمی، آزمایشگاهی و پروژه‌ای، با بهبود درک مفاهیم شیمیایی، تقویت استدلال، تفکر انتقادی و سواد زیست‌محیطی همراه بوده است. آزمایشگاه سبز با کاهش مصرف مواد خطرناک، تولید پسماند و مصرف منابع، زمینه پیوند یادگیری شیمی با مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی و تفکر سیستمی را فراهم می‌کند. بااین‌حال، شواهد از نظر گروه هدف، پایه تحصیلی، نوع فعالیت، شرایط اجرای مدرسه و پیامدهای مورد بررسی ناهمگون بوده و بخشی از مطالعات بر آموزش عالی متمرکز شده‌اند. محدودیت منابع، آمادگی ناکافی معلمان، فشردگی برنامه درسی و دشواری تبدیل اصول شیمی سبز به فعالیت‌های متناسب با سطح دانش‌آموزان، از چالش‌های اجرای این رویکرد گزارش شده‌اند. در مجموع، آموزش شیمی سبز ظرفیت آموزشی پیوند یادگیری شیمی، سواد زیست‌محیطی، تفکر سیستمی و آموزش پایداری را دارد؛ تحقق این ظرفیت به طراحی فعالیت‌های متناسب با برنامه درسی، توانمندسازی معلمان و شرایط اجرایی وابسته است.
کلیدواژه ها
شیمی سبز، آموزش شیمی، سواد زیست‌محیطی، توسعه پایدار، آزمایشگاه سبز.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر