بررسی مبانی فلسفی در آموزش شیمی با تکیه بر نظرات اردوران
کد مقاله : 1011-CHEMCONF8 (R2)
نویسندگان
محمد نیک سرشت *
معلم- دانشجوی دکتری فلسفه دین دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و جایگاه فلسفه‌ی شیمی در آموزش این رشته، با تکیه بر آرای سیبل اردوران و دیگر صاحب‌نظران حوزه‌ی فلسفه‌ی علم و آموزش علوم، به روش تحلیل مفهومی و اسنادی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که غفلت از مبانی فلسفی در آموزش شیمی، به تقلیل این دانش به مجموعه‌ای از قواعد و فرمول‌ها انجامیده و از درک عمیقِ ماهیتِ معرفت‌شناختی، زبانی و اخلاقیِ شیمی جلوگیری کرده است. فلسفه‌ی شیمی با روشن‌سازیِ مفاهیمِ کلیدی همچون واقع‌گرایی، نسبی‌گرایی، تقلیل‌گرایی و ساخت‌گرایی، و نیز با تأکید بر استقلالِ مفهومیِ شیمی در برابر فیزیک، می‌تواند به بازطراحیِ برنامه‌هایِ درسی و تربیتِ معلمانِ آگاه و نقاد کمک کند. همچنین، رویکردِ آموزشِ شیمیِ معطوف به تربیتِ همه‌جانبه که بر گفت‌وگویِ انتقادی درباره‌ی ماهیت و نقشِ اجتماعیِ شیمی استوار است، در برابرِ رویکردِ غالبِ تکنیک‌محور قرار می‌گیرد و پرورشِ شهروندانیِ مسئول و اندیشمند را هدف می‌گیرد. نتیجه آنکه فلسفه‌ی شیمی نه افزونه، بلکه ستونِ فقراتِ هر برنامه‌ی درسیِ تحول‌آفرین در آموزش شیمی است.
کلیدواژه ها
فلسفه‌ی شیمی، آموزش شیمی، معرفت‌شناسی، فلسفه‌ی علم
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر